ਮਿਠੜੇ ਨੀ ਲਗਦੇ ਬੋਲ' ਰਾਤ ਦੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਦੀ ਬੰਸਰੀ ਦੀ ਧੁਨ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਕਣ-ਕਣ ਵਿਚ ਰਸ ਘੋਲਦੀ ਪਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤਰਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਗੋਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਬੰਸਰੀ ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣਦਿਆਂ ਰਾਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਪਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। ਕੁੱਕੂ ਨੇ ਫਿਰ ਤਾਨ ਛੇੜੀ, “ਗੱਲ ਮੁੱਕੀ ਨਾ ਸੱਜਣ ਨਾਲ ਮੇਰੀ, ਰੱਬਾ ਵੇ ਤੇਰੀ ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਗਈ।

ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, "ਕੁੱਕੂ ਹੁਣ ਕੁਝ ਦੇਰ ਆਰਾਮ ਕਰ ਲੈ, ਕਲ੍ਹ ਫਿਰ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਬੈਠਣਾ ਐ।"

"ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਦੁਕਾਨਾ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਈ ਬਈਦਾ। ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥ ਪਤਾ ਨੀ ਕੀਆਂ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਮਗਰੋਂ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਰੋਜ਼-ਰੋਜ਼ ਤਾਂ ਨੀ ਮਿਲਣਾ। ਏਸ ਸਕੂਲੇ ਕਈ ਮਾਸਟਰ ਆਏ ਬੀ ਤੇ ਚਲੇ ਬੀ ਗਏ। ਪਰ ਕੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੀ ਈਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਨੀ ਬਣੀ, ਜੀਆਂ ਦੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ। ਨਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਰੈਪੂਟੇਸ਼ਨ ਖ਼ਤਮ ਕਰੀ ਕੇ ਰੱਖੀ ਲਿਆ। "ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹਾ ਨਾ ਇਕ ਬਿੱਲਾ ਮਾਸਟਰ ਜੇਹੜਾ ਤਰਖਾਣਾ ਮਹੱਲੇ ਜਾਈ ਕੇ ਰੈਣ ਲਗੀ ਪਿਆ ਹਾਂ, ਪਤਾ ਐ ਉਨੀ ਤੁਹਾਡੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਕੇ ਕਰਤੂਤ ਕੀਤੀ ਹੀ।"

"ਨਹੀਂ, ਮਿੰਨੂ ਨੀ ਪਤਾ।"

“ਛੱਡੋ ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਉਨੀ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਬੀ ਨੱਕ ਬਢਾਇਆ ਤੇ ਮਾਸਟਰੀ ਮਹਿਕਮੇ ਨੂੰ ਬੀ ਕਾਲਖ ਲਾਈ।"

"ਕਿਉਂ? ਕੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਸਨੇ "ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਰਲੋਮੱਛੀ ਹੈ ਉਠਿਆ ਸੀ।

"ਨਾ ਈ ਪੁੱਛੋ ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਬੜੀ ਖੇਹ ਪੁਆਈ ਉਨੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ। ਉਹ ਤਾਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਨੰਠੀ ਗਿਆ ਹਾ ਇੱਥੋਂ, ਨੀ ਤਾਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਖਾਈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹਾ ਉਨੀ ਪਿੰਡ ਆਲਿਆਂ ਤੋਂ। ਬਿਚ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੇ ਦੇ ਬੀ ਪਈਗੇ ਹੇ ਬਿੱਚ ਬਚਾ ਕਰਨ ਲਈ।"

"ਨਾ ਕੀਤਾ ਕੀ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ?"

"ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਕੂਲੇ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਢਿੱਡ ਕਰੀਤਾ ਹਾ ਉਨੀ। ਉਸੇ ਮੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਹੀ ਉਹ। ਪੜ੍ਹਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਸੱਦੀ ਲੈਂਦਾ ਹਾ ਉਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਬਿੱਚ, ਜਧਾੜੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਰਾਤੋਂ-ਰਾਤ ਦੌੜੀ ਗਿਆ, ਫਿਰੀ ਨਾ ਸਕੂਲੇ ਬੜੇ ਨਾ ਪਿੰਡੇ। ਉਹ ਤਾਂ ਸ਼ੰਭੂ ਲੰਬੜੇ ਨੇ ਬਿਚ ਪਈ ਕੇ ਫੈਸਲਾ ਮੁਕਾਈਤਾ ਹਾ।"

"ਉਹ ਕਿਵੇਂ ?"

"ਸੰਭੂਏ ਨੂੰ ਕੋਣ ਨੀ ਜਾਣਦਾ, ਦੱਲੋ ਨੂੰ, ਕੁਝ ਪੈਹੋ ਆਪ ਖਾਈ ਗਿਆ, ਬੇੜੇ ਕੁੜੀ ਆਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਕੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰਾਈ ਤਾਂ ਹਾ। ਪੈਲਾਂ ਮਾਸਟਰੇ ਨੂੰ ਉਪਰ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਬਕੇਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦਬਾਕਾ