ਜਾਗੋ ਖੇਤਾਂ ਵੱਲ। ਬਾਪੂ ਬੀ ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਹਨੇਰੇ ਹੀ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਲ ਪੰਜਾਲੀ ਤੇ ਬੋਲਦਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਈ ਕੇ। ਫਿਰੀ ਖੂਹੇ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਗੇੜੇ ਲਾਓ ਪਾਣੀ ਖ਼ਾਤਿਰ। ਕੰਪੜਾ-ਲੀੜਾ ਬੀ ਪੈਣਾ, ਇਨੇ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਸਿਰ 'ਤੇ। ਫਿਰੀ ਦੁਪੇਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਡੰਗਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਡਵਾਓ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਛੱਤੀ । ਸ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰੀ ਚਾਅ ਪੁਜਾਣੀ ਖੇਤਾਂ 'ਚ। ਮੁੜਦਿਆਂ ਬਾਲਣੇ ਦਾ ਭਰੋਟੂ ਤਿਆਰ ਕਰੀ ਕੇ ਲਿਆਣਾ ਰੱਖਾਂ ਤੋਂ ਡੰਗਰ ਲਿਆਣੇ ਸ਼ਾਮੀ ਫਿਰੀ ਖੂਹੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ, ਮੁੜੀ ਕੇ ਧਾਰ ਕੱਢਣੀ ਤੇ ਰਾਤੀ ਦੀ ਰੋਟੀ। ਸਿਰ ਖੁਰਕਣ ਦੀ ਵਿਹਲ ਨੀ ਮਿਲਦੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ।" ਗੋਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਰੋਜਨਾਮਚਾ ਇਕੋ ਹੀ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

“ਫਿਰ ਤਾਂ ਬੇਹਤ ਕਾਮੀ ਐ ਸਾਡੀ ਗੋਰੀ।"

"ਹੋਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲੇਖਾਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਰਕਾਰੀ ਕੁਰਸੀ ਨੀ ਤੋੜਦੀ, ਲੱਤਾਂ 'ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਰੱਖੀ ਕੇ ਗੱਪਾਂ ਨੀ ਮਾਰੀਦੀਆਂ-ਤੇ ਨਾਲੇ ਬੁੱਕਾਂ ਦੀ ਬੁੱਕ ਤਨਖਾਹ ।"

"ਨਹੀਂ ਜਨਾਬ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਐ। ਐਵੇਂ ਨਾ ਬਦਨਾਮ ਕਰ। ਕਦੇ ਆ ਕੇ ਵੇਖੋ ਸਕੂਲੇ।"

"ਆਹੋ ਜੀ... ਪੜ੍ਹਾਂਦੇ ਨੇ ਜੀ ਤਾਹੀਂ ਸਾਡਾ ਲਾਈ ਤੀਜੀ ਬਿਚ ਤੀਜੀ ਬਾਰੀਆਂ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਈ ਗਿਆ। ਆਪਣਾ ਨਾ ਤਾ ਲਿਖੀ ਨੀ ਹੁੰਦਾ ਉਸ ਕਲੋਂ- ਛੇ ਸਾਲ ਗਾਲੀ ਕੇ ਵੀ ਡਗ ਜਿਹਾ ਫਿਰਦਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ। ਗੌਰੀ ਨੇ ਲਾਟੀ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਮਾਸਟਰਾਂ 'ਤੇ ਕੱਢਦਿਆਂ ਕਿਹਾ। "ਤੂੰ ਠੀਕ ਕਹਿਨੀ ਐ ਗੋਰੀ, ਸਾਡੇ 'ਚੋਂ ਕਈ ਮਾਸਟਰ ਕੰਮ ਕਰੀ ਕੇ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਈ ਨੀ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਨੇ, ਕੰਮ ਕਰ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰ ਮਹੀਨੇ ਮਗਰੋਂ ਤਨਖਾਹ ਤਾਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣੀ ਐ।" ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ-ਕਰਦਿਆਂ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਲੱਗਾ, ਕਦੇ ਗੋਰੀ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਮੋੜ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। "ਆਈ ਜਾਗੋ ਨਾ: ਉਣ ਰੋਟੀ ਖਾਈ ਕੇ ਜਾਇਓ।" ਗੋਰੀ ਨੇ ਬੜੇ ਹੀ ਅਪਣੱਤ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਸੀ।

"ਨਹੀਂ ਗੋਰੀ, ਰੋਜ਼-ਰੋਜ਼ ਨੀ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ।"

"ਫਿਰੀ ਕੇ ਹੋਇਆ ਆਪਣਾ ਈ ਘਰ ਐ।"

" ਕੋਈ ਨੀ ਫੇਰ ਸਹੀ ....।"

ਫਿਰ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਖੜ੍ਹੇ-ਖੜ੍ਹੇ ਇਕ-ਦੂਸਰੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹੇ ਸੀ। ਉਧਰ ਸੂਰਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜੀ ਪਿੱਛੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਗੋਰੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਇਸ ਸੁੱਖ ਭਰੀ ਮਿਲਣੀ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਸਰਾਬਰ ਚੁਬਾਰੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਰਾਤ ਗੋਰੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦਿਆਂ ਇਕ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਸੀ....

ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਵਸੋਂਦੀ ਕੁੜੀਏ,

ਆਪਣੀ ਕਦਰ ਨਾ ਜਾਣੀ ਤੂੰ।