ਤੱਦ ਹੀ ਲਾਲ ਸੁਰਖ਼ ਜੋੜੇ ਵਿਚ ਸਜੀ, ਘੁੰਢ ਕੱਢੇ, ਕੁਸਮ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਾਹਰ ਲੈ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹਾਂ 'ਚ ਸਾਂਭਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੁਸਮ ਨੂੰ ਮੰਡਪ ਵਿਚ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਪੂਜਾ ਪਾਠ ਮਗਰੋਂ ਲਾੜੇ ਨੂੰ "ਮਾਧੇ" ਪਿਲਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਦਹੀਂ, ਸ਼ਹਿਦ, ਗੰਗਾਜਲ ਵਿਚ ਸਿੱਕਾ ਪਾ ਕੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਲਾੜੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਮਾਧੋ (ਮਧੂਵਰਕ) ਸੀ। ਇਸ ਰਸਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬੋਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ....

“ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਮਾਧੋ ਪੀਵੇ

ਅੰਮਾ ਨਟਨੀ ਦੇ ਜਾਇਆ

ਕੁਝ ਮਾਂ ਦੇ ਭਾਣੇ ਨੂੰ ਰੱਖਵੇ

ਕੁੱਝ ਬਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਦੇ

ਮਾਂ ਨਟਨੀ ਦੇ ਜਾਇਆ....।"

ਉਧਰ ਸਾਹਮਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਬੈਠੀ ਗੋਰੀ, ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਬੜੀ ਗੋਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ ਪਈ ਸੀ। ਵਿਚ ਵਿਚਾਲੇ ਕਦੇ ਸਿਰ ਦਾ ਪੱਲੂ ਠੀਕ ਕਰਨ ਕਰਨ ਤੇ ਕਦੇ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਖੁਜਲੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਤਿਰਛੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰਾਂ ਭਰ ਕੇ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀ। ਕਦੋਂ ਆਪਣਾ ਹੇਠਲਾ ਬੁੱਲ੍ਹ ਟੁਕਦੀ ਤੇ ਕਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਹੀ ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਵਿਚ ਮੁਸਕਰਾ ਛੱਡਦੀ। ਉਸ ਦੇ ਲਟ-ਲਟ ਬਲਦੇ ਨੈਣਾ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਸਤਰੰਗੀ ਸੁਪਨੇ ਤੈਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਸੂਮ ਅੱਖਾਂ ਮੈਥੋਂ ਸਵਾਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਇੰਜ ਹੀ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਕਦ ਬੈਠਾਂਗੇ। ਉਧਰ ਮੈਂ ਵੀ ਕੁਸਮ ਦੀ ਥਾਂ ਗੋਰੀ ਤੇ ਲਾੜੇ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸਵੇਰੇ ਡੇਰੇ ਤੇ ਹੀ ਬਰਾਤ ਨੂੰ ਬੈਂਡ ਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ ਤੇ ਨਾਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ-ਛਲੇ। ਮੈਂ ਸਟੋਰ 'ਚੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਕਢਾ ਕੇ ਰਸੋਈਏ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਰੇਲੂ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਅ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਦੀ ਭੱਜ-ਨੱਠ ਤੋਂ ਬੰਕ ਵੀ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲੰਮਾ ਪੈ ਕੇ ਪਿੱਠ ਸਿੱਧੀ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਗਰੀ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇੜੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਜਾਦੂ ਸੀ ਉਸਦੇ ਮੁਖੜੇ ਵਿਚ ਕਿ ਵੇਖ-ਵੇਖ ਮਨ ਨਹੀਂ ਭਰਦਾ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖਦਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹੀ ਪਿਆਸ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤੋਂ ਬੇਖ਼ਬਰ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਝਾਕਦੀ ਤਾਂ ਬਸ ਬਿਨਾਂ ਪਲਕਾ