ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗੱਚ ਭਰ ਗਏ ਸਾਰਿਆ ਦੀਆ ਅੱਖਾ ਭਿੱਜ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਗੂੜ੍ਹੀ ਉਦਾਸੀ ਘੋਲ ਗਏ ਸਨ-

“ਬਾਬਲ ਹੁਣ ਨਾ ਕਰੀਂ ਬੇਣੀ ਮੇਰੀ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਨਾ ਤੇਰੀ

ਬਾਬਲ ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਜੋਗੀਆਂ ਦੀ ਵੇਰੀ

ਬਾਬਲ ਸੱਤ ਢੇਰੀ ਸੌਦੇ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਢੇਰੀ

ਮੈਂ ਹੁਣ ਨਾ ਤੇਰੀ....।"

ਲਾੜੇ ਨੇ ਕੁਸਮ ਦੀ ਮਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸੰਧੂਰ ਪਾਇਆ। ਪੰਡਤ ਜੀ ਨੇ ਦੁਲਹਾ-ਦੁਲਹਨ ਨੂੰ ਸਰਤਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਲਾੜੇ ਨੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਮੰਨਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ, ਪੈਰ ਦੇ ਅਗੂੰਠੇ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਤੇ ਆਟੇ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਮਿਟਾਈਆਂ। ਫਿਰ ਕੁਸਮ ਦੀ ਸਿਰ ਗੁੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਲੜਕੀ ਤੇ ਲੜਕੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਾਦਰ ਲਾਈ ਗਈ। ਨੈਨ ਨੇ ਕੁਸਮ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੌਕ ਲਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਤ ਦੀ ਡੇਰੀ ਦੇ ਡਰੇਕਨ ਲਾਏ ਗਏ। ਇਹ ਰਸਮ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਕੁਸਮ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੇ ਦੁਲ੍ਹੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਬੂਟ ਲੁਕਾ ਲਏ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਲਗਨ ਬੇਦਾਂ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ ਅੰਦਰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦੇਹਰੀ ਮੂਹਰੇ ਲਿਜਾ ਕੇ ਬਿਠਾਏ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਮੱਥੇ ਟੇਕਣ ਮਗਰੋਂ ਸਾਲੀਆਂ ਨੇ ਬੂਟ ਲੁਕਾਉਣ ਦਾ ਲਾਗ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਦੁਲ੍ਹੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ।

ਲਗਨ ਫੇਰੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਿਆਂ-ਹੁੰਦਿਆਂ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਪੰਜ ਵੱਜ ਚੱਲੇ ਸਨ। ਬਾਜਦਾਰ ਬਾਜਾ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਡੇਰੇ 'ਤੇ ਲੈ ਗਏ ਸਨ। ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਲਾੜੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਈਆਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।

ਫਿਰ ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਦੇਰ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਉਠਿਆ 'ਤੇ ਵਰਾਂਡੇ 'ਚੋਂ ਕੋਠੇ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਣ ਲੱਗਾ। ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਮੇਰੀਆਂ ਗੋਰੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰਾਂ ਚਾਰ ਹੋਈਆਂ। ਸਲੇਟਾਂ ਦੀ ਤਿਕੋਨੀ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਕਠੇ 'ਤੇ ਵਿਛੇ ਮੰਜਿਆਂ 'ਤੇ ਪਹਿਲੋਂ ਹੀ ਕਈ ਪਰਾਹੁਣੇ ਸੌਂ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਇਕ ਬਿਸਤਰਾ ਖਾਲੀ ਪਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਿਆ। ਠੰਡ ਨਾਲ ਬਰਫ਼ ਹੋਏ ਬਿਸਤਰੇ ਅੰਦਰ ਗਡ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਮੈਂ ਸੌਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਰਜਾਈ ਦੇ ਚਾਰੇ ਕੰਨੇ ਨੱਪ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਿਸਮ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਰਜਾਈ ਨੂੰ ਮਸਾਂ ਨਿੱਘਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਸੀ ਕਿ ਰਸਈਏ ਨੇ ਹਲੂਣਾ ਦੇ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ। "ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਸ਼ਾਹ ਹੁਰੀ ਗਲਾਂਦੇ, ਬਾਰਾਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹ ਵੇਲੇ ਪੂਰੀ-ਫੈਲਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮਿਠਾਈ ਤੇ ਪਕੌੜੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹਾ ਨਾਲ, ਤੁਸਾਂ ਜੇ ਸਟੋਰ ਖੋਲ੍ਹੀ ਕੇ ਮਿਨੂ ਬੇਸਨ, ਇਮਲੀ ਤੇ ਗੁੜ ਦਈ ਦੇਗੇ। ਚਟਨੀ ਬੀ ਬਨੌਣੀ ਪੈਣੀ ਐ ਪਕੌੜਿਆਂ ਨਾਲ।"

“ਪਤਾ ਨੀ ਕਿਉਂ ਪੁੰਗਰਾਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ," ਇਹ