ਹੋਣ ਦਾ। ਮੈਂ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਜੁਆਰੀ ਵਾਂਗ ਗੋਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹਾਲ 'ਤੇ ਹੀ ਛੱਡ ਕੇ ਭਾਰੀ-ਭਾਰੀ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਦਾ ਆਪਣੇ ਚੁਬਾਰੇ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਰਫ ਵਾਂਗ ਯਖ ਠੰਡੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਪਿਆ, ਗੋਰੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਿਆਂ ਰਾਤ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਲੰਘ ਗਈ ਸੀ। ਗੌਰੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਬਰਫ ਬਣਿਆ ਬਿਸਤਰਾ ਅੰਗਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸੇਜ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗੋਰੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਹਾਲ ਵਿਚ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਕਿ ਗੋਰੀ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੁੱਟਣ ਲਈ ਮੇਰੇ ਚੁਬਾਰੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਪਏ ਨੇ। ਮੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਇਕਲਿਆਂ ਰਹਿਣਾ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ।

ਦੂਸਰੇ ਦਿਨ ਮੈਂ ਕੁਸਮ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹਰੇਕ ਅੱਖ ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਵਾਂਗੂ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਰ ਨਜ਼ਰ ਜ਼ਹਿਰ ਬੁੱਝੀ ਜਿਹੀ। ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਹੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਪਏ ਸਨ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੱਸਦੇ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੀ ਮਜਾਕ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹੋਣ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਮੈਂ ਹੀ ਹੋਵਾਂ। ਕੱਲ੍ਹ ਤੱਕ ਜਿਹੜੇ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸਨ ਅੱਜ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਪਰਾਏ-ਪਰਾਏ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਰ ਨਜ਼ਰ ਹਰ ਗੱਲ, ਹਰੇਕ ਮੁਸਕਰਾਹਟ, ਹਰੇਕ ਹਾਸਾ ਬਦਲਿਆ-ਬਦਲਿਆ, ਪਰਾਇਆ-ਪਰਾਇਆ। ਗੋਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਕੋਈ ਮੈਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੱਲ੍ਹ ਤੱਕ ਜੋ ਸਾਡੇ ਮਨ, ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ ਉਸਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਲਬਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਬਣ ਕੇ ਹਲ-ਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਰੜਕਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸੀ। ਕਿੰਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਹਰਾਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਜੁਬਾਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ ਕੁਫ਼ਰ ਤੋਲਿਆ ਸੀ।

ਮੈਨੂੰ ਕੁਸਮ ਦੇ ਘਰ ਠਹਿਰਨਾ ਔਖਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ। ਮੇਰਾ ਉੱਥੇ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਠਹਿਰਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਆਸ ਵਿਚ ਉੱਥੇ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਇਦ ਗੌਰੀ ਇਧਰ ਆਈ ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਝਲਕ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਰੀ ? ਮੈਂ ਜਾਣ ਸਕਾਂ: ਉਸ ਲਈ ਫਿਕਰਮੰਦ ਮਨ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਮੁੜ ਪਿਆ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰੁਕ ਜਾਣ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਠਹਿਰਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਹਾ। ਸਾਰੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਾਂ ਰੁੱਝੇ ਹੋਣ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਘੱਟੀ ਉਤਰ ਕੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਕਦਮੀ ਗੋਹਰੇ 'ਚ ਲੰਘਿਆ। ਗੋਰੀ ਦੇ ਫਲਟੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਪੈਰ ਦੀ ਗਤੀ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਹੌਲੀ ਹੋਈ, ਸ਼ਾਇਦ ਗੌਰੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੰਨੀ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਵਿਹੜੇ 'ਚ ਖੜੋਤੀ ਹੀ ਨਜ਼ਰੀ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਦਿਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਫਲਟਾ ਪਾਰ ਕਰ ਸਿੱਧੇ ਗੌਰੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਉਸ