

ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਜੰਗਲ ਇਨਾ ਸੰਘਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਿਖ਼ਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਵੀ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਪਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੈਰਾ ਦੇ ਇਰਦ-ਗਿਰਦ ਉੱਗੇ ਗਰੂਨਿਆ, ਕਾਂਗੂਆ, ਮਲ੍ਹਿਆ, ਬਸੂਟੀਆਂ, ਸੰਖੀਰਣਾ, ਪੰਜ ਫੁੱਲੀਆਂ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਤੇ ਵੇਲਾਂ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਪਾਸ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਜੋਗੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਪੇੜ ਦੇ ਤਣੇ ਦੁਆਲੇ ਕੀਤਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਚੌਵੀ ਇੰਚ (ਦੋ ਫੁੱਟਾ) ਬੇਰੇ ਵਾਲਾ ਖੈਰ ਹੀ ਕੱਟਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ। ਪੈਮਾਈਸ਼ ਮਗਰੋਂ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਤਨੇ ਦਾ ਛਿੱਲੜ ਉਤਾਰ ਕੇ ਸਿਆਹੀ ਨਾਲ ਨੰਬਰ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਫਿਰ ਠੇਕੇਦਾਰ ਤੇ ਫੌਜੀ ਆਪੋ-ਆਪਣੀਆਂ ਡਾਇਰੀਆਂ ਵਿਚ ਖੇਰ ਦਾ ਨੰਬਰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੈਮਾਈਸ਼ ਨੋਟ ਕਰ ਲੈਂਦੇ। ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲਗਾ ਕੇ ਮਸਾਂ ਖੈਰਾਂ ਦੇ ਸੁਮਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਠੇਕੇਦਾਰ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਮੁਤਾਬਕ ਮੌਕੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਫੌਜੀ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੋਂ ਪਾਣੀ ਤੇ ਫਿਰ ਚਾਹ ਰੱਖਣ ਆਈ ਫੌਜੀ ਦੀ ਜਵਾਨ ਧੀ ਬਾਲੂ ਨੂੰ ਠੇਕੇਦਾਰ ਨੇ ਸਿਰੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤਾਈਂ ਬੜੀ ਗੌਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਫੌਜੀ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਪ ਦਾ ਮਿਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਪੂਰਾ ਮਾਲ ਦੋ ਕੁ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਠੇਕੇਦਾਰ ਨੇ ਪੰਝੀ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ ਫੌਜੀ ਦੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਧਰਦਿਆਂ ਬੜੀ ਹੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਫੌਜੀ ਸਾਹਬ ਇਕ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂ ਜੀ ਜੋ ਬੁਰਾ ਨਾ ਮਨਾਓ ਤਾਂ?"
"ਹਾਂ-ਹਾਂ ਹਮ ਗਲਾਦੇ ਹੋ ਠੇਕੇਦਾਰ ਜੀ ਬੇਨਤੀ ਕਿਉਂ ਹੁਕਮ ਕਰੋ ਜੀ ਹੁਕਮ।" ਫੌਜੀ ਨੇ ਪੰਝੀ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਸੀ।
"ਫੌਜੀ ਸਾਹਬ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਪੰਡਤ ਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ।"
"ਆਹੋ ਜੀ , ਠੀਕ ਐ ਜੀ।"
"ਤੁਹਾਡੀ ਬੇਟੀ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਆਈਆਂ ਨੇ। ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਸਾਲਾ ਮਾਸਟਰ ਹੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਸਰੀਫ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਲੜਕੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਬਣ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਮਾਲਿਕ-ਠੇਕੇਦਾਰ ਦੀ ਥਾਂ, ਜਨਮ-ਜਨਮ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਚ ਵੱਝ ਜਾਈਏ।"
"ਬਾਕੀ ਤੋਂ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ ਜੀ, ਪਰ ਇਹ ਦਿਖੀ ਲਓ ਕਿ ਸਾਡੀ ਬਾਲੂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਹੀ ਪਾਸ ਹੈ ਜੀ, ਉਆਂ ਪੜ੍ਹਣ ਨੂੰ ਖਰੀ ਸੀ, ਪਰ ਪਿੰਡ 'ਚ ਸਕੂਲ ਈ ਅੱਠਵੀਂ ਤਾਈ ਸੀ। ਦੂਰ ਪਿੰਡ 'ਚ ਧੀਆਂ-ਧਿਆਣੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਨੀ ਹੁੰਦਾ ਜੀ। ਦੁਆ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਗਰੀਬ ਆ ਜੀ ਤੇ ਇਲਾਕਾ ਬੀ ਪਛੜਿਆ ਹੋਇਆ ਜੀ। ਤੁਸਾਂ ਜੋ ਬਾਲੂ ਕੀਆਂ ਪਸੰਦ ਅੰਗ।" ਫੌਜੀ ਨੇ ਉਪਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੇ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਬੁਰਾਈ ਹੀ ਕੀ ਹੈ।
"ਭਾਈ ਸਾਹਬ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਗਰੀਬ ਕਿੱਥੇ ਜੀ? ਤੁਹਾਡੇ ਤਾਂ ਦਿਨ