ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਤੇ ਮੁਸ਼ਤੇਦੀ ਨਾਲ ਉਧਰ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਫ਼ਤਰ ਪੁੱਜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਬੰਧਿਤ ਕਲਰਕ ਨਾਲ, ਠੇਕੇਦਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਧੋਖੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਾਈ ਗਈ ਸਿਕਿਉਰਟੀ ਦੀ ਰਕਮ ਰੋਕਣ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਕਲਰਕ ਨੇ ਫਾਈਲ ਕੱਢ ਕੇ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਪੇਮੈਂਟ ਲੈ ਲਏ ਜਾਣ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਪੂਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਤਾਂ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਕਾਹਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ।"

"ਨਹੀਂ ਜੀ, ਮੈਂ ਗਲਾਨਾਂ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਨੀ ਦਿੱਤਾ। ਉਨੀ ਸਾਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਈ ਨੀ, ਫਿਰੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਕਾਹਦਾ ਜੀ। ਜ਼ਰਾ ਮਿੰਨੂ ਬੀ ਦਿਖਾਗੋ ਖਾਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ।" ਫੌਜੀ ਨੇ ਕਲਰਕ ਤੋਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਲੈ ਕੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਿੱਛੂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਡੰਗ ਮਾਰ ਗਏ ਹੋਣ। ਉਹ ਤ੍ਰਭਕ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, "ਬਾਬੂ ਜੀ, ਇਹ ਸਰਟੀਵਿਕੇਟ ਝੂਠਾ ਐ। ਮੇਰੇ ਦਸਖ਼ਤ ਜਾਲੀ ਨੇ। ਉਨੀ ਮੇਤੋਂ ਦਸਖ਼ਤ ਕਰਾਏ ਈ ਨੀ। ਤੁਸਾਂ ਜੋ ਇਸ ਜਾਲੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤੋਂ ਈ ਠੇਕੇਦਾਰੇ ਨੂੰ ਸਿਕਿਉਰਟੀ ਕੈਂਹ ਮੋੜੀ ਦਿੱਤੀ।"

"ਔਖਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਨਾ ਅੇ ਭਰਾਵਾ ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਠੇਕੇਦਾਰ ਨੇ ਪਿੰਡ ਸਰਪੰਚ ਤੋਂ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਾਰੀ ਪੇਮੈਂਟ ਮੇਰੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇ ਬਾਕੀਆਂ ਦੇ ਦਸਖ਼ਤ ਤੇ ਮੋਹਰਾਂ ਅਸਲੀ ਹਨ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਦਸਖ਼ਤ ਜਾਲ੍ਹੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਏ?"

ਜਦੋਂ ਕਲਰਕ ਨੇ ਫੌਜੀ ਦੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਫੌਜੀ ਸਿੱਧਾ ਡੀ.ਐਫ.ਓ. ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਡੀ.ਐਫ.ਓ. ਸਚਮੁੱਚ ਈਮਾਨਦਾਰ ਸੀ ਜਾਂ ਠੇਕੇਦਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਫੌਜੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਬੜੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਸੁਣੀ। ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਧੋਖੇ ਅਤੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਿਆਂ ਫੌਜੀ ਰੋ ਹੀ ਪਿਆ ਸੀ। "ਸਾਬ੍ਹ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਲਕ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਛਾਤੀ ਤੇ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਅਸਲੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਤੇ ਮਹਿਕਮੇ ਨੂੰ ਬੀ ਖਾਈ ਜਾਂਦੇ, ਬਰਬਾਦ ਕਰੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।" ਫੌਜੀ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਡੀ.ਐਫ.ਓ. ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਆ ਦੁਆਉਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੁੱਧ ਦਾ ਦੁੱਧ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹੀ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸਬੰਧਿਤ ਫਾਈਲ ਮੰਗਵਾ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਫਾਈਲ ਨੂੰ ਬੜੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਪਰਖ ਕੇ ਦੱਸਿਆ, "ਭਰਾਵਾ, ਠੇਕੇਦਾਰ ਨੇ ਜਿੰਨੀ ਪੈਮਾਇਸ਼ ਦੀ ਮੰਜੂਰੀ ਲਈ ਸੀ ਨਾ, ਉਸ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੱਠ ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਹੀ ਬਣਦੇ ਹਨ ਤੁਹਾਡੇ, ਇੰਨੀ ਕੁ ਪੇਮੈਂਟ ਉਸ ਨੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।"

"ਸਾਬ੍ਹ, ਮੈਂ ਗਲਾਨਾਂ ਜੀ, ਸਾਡੀ ਡੇਰੀ ਦਿੱਖੀ ਲੈਗੋ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਸ਼ੁਮਾਰ