ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਤੇ ਅਣਸੁਖਾਵੇਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਉਹ ਪੇਟਾ-ਪੋਟਾ ਅਗਾਂਹ ਖਿਸਕ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮਾਂ, ਭੈਣਾਂ ਤੇ ਬਾਲਾ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਜੁਗਨੂੰ ਵਾਂਗ ਲਿਸ਼ਕ ਗਈ ਸੀ ਰਣਵਿਜੇ ਦੇ ਜਿਹਨ ਵਿਚ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਚੇਤੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਸਭ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਦੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕਦਮ ਨੇੜੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬੰਕਰ 'ਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਿਕਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕਿਆ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਦਾ ਦੀ ਨੀਂਦ ਸੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਬੰਬ ਦੇ ਫਟਣ ਦਾ ਧਮਾਕਾ ਸੁਣ ਕੇ ਹੋਰ ਬੰਕਰਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕਦਮ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਰਣਵਿਜੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੇਠਾਂ ਸਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਉੱਚਾਈ 'ਤੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਟੁਕੜੀ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਵਾਛੜ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਕਾਲੀ ਬੋਲੀ ਸਰਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਇਕ ਗੋਲੀ ਰਣਵਿਜੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਜਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਭਾਰਤ ਮਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਇਕੱਲਾ ਰਣਵਿਜੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਸਾਥੀ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਰਣਵਿਜੇ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਤਾਰ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਜੀ ਤਾਂ ਕੋਹਰਾਮ ਮੱਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਹੀ ਸੋਗ ਦੇ ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੈਲਾਬ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸ ਦੁਖੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤੱਕ ਆਪ ਪੁੱਜੇ ਸਨ ਦੁੱਖ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ। ਸਰਕਾਰੀ ਮੱਦਦ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਸਕਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤਾਂ ਕਮਾਲ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਬੱਚੇ, ਬੁੱਢੇ, ਜਵਾਨ, ਔਰਤਾਂ, ਮਰਦ, ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸੱਚੇ ਮਹਾਨ ਸਪੁੱਤਰ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਥੇ ਪੁੱਜੇ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹੜ੍ਹ ਹੀ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, "ਭਾਈ ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਉਮਰਾਂ ਬਿਚ ਏਡਾ ਵੱਡਾ ਕੱਠ ਨੀ ਦਿੱਖਿਆ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਾਗੇ ਤੇ। ਸਭਨਾਂ ਜਾਤਾਂ, ਧਰਮਾਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਲੀਡਰ, ਆਮ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਬੰਦੇ ਇੱਥੇ ਪੁੱਜੇ ਨੇ।" ਦੂਸਰਾ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ, "ਭਾਈਆ ਜੀ, ਤੁਸਾਂ ਜੋ ਠੀਕ ਗਲਾਂਦੇ ਓ। ਮੈਂ ਬੀ ਕੇਹੜਾ ਕਦੀ ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਜਵਾਨ ਦਿੱਖਿਆ ਹਾਂ ਪਰ ਜੇਹੜਾ ਆਪਣੇ ਮੁਲਖੇ ਲਈ, ਜਾਨੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਈ ਗਿਆ, ਉਹੀਉ ਅਸਲ ਹੀਰ ਹੁੰਦਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕਿਸੇ ਧਰਮ, ਜਾਤ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਨੀ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁਲਖੇ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਐ। ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ ਧਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸੁੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਐ। ਐਸ ਨਾਲੋਂ ਮਹਾਨ ਮੌਤ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨੀ ਹੋਈ ਸਕਦੀ। ਤਾਹੀਉਂ ਤਾਂ ਇੰਨੀ ਦੁਨੀਆਂ ਇੱਥੇ ਪੁੱਜੀਓ ਐ, ਬਿਨਾਂ ਗਲਾਇਆ। ਧੰਨ ਐ ਓ ਮਾਂ ਜਿੰਨੀ ਅਜੇਹਾ ਸ਼ੇਰ ਪੁੱਤ ਜੰਮਿਆ।