ਦਿੰਗੇ। ਸਾਡੀ ਬੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਸਮਝੀ ਲੱਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹੜੀ ਕਨੂੰਨੀ ਤੋਰ ਤੇ ਉਨੂੰ ਕਿਸਨੇ ਦੀ ਲਾੜੀ ਬਣਾਈ ਤਾਂ ਹਾ।"

ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਫੈਸਲਾ ਕਿਸ਼ਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਤੇ ਛੱਡਣਾ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਿਆ। ਸਰਪੰਚ ਹਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ ਸੀ । ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਵੇਲਾ ਸੀ। ਰਾਧਾ ਕਿਸ਼ਨ ਲਈ ਚੁੱਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਰੋਟੀਆਂ ਸੇਕਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਸ਼ਨੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਤਾਈ ਮੈਂ ਫੁਲਕੇ ਰਾੜ੍ਹਦੀ ਆਂ ਤੇ ਦਾਲੀ ਨੂੰ ਤੁੜਕਾ ਲਾਨੀ ਆ, ਤੁਸਾਂ ਜੋ ਖੂਹੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀਏ ਦਾ ਵੇਰਾ ਲਾਈ ਲੱਗ। ਸਵੇਰ ਦਾ ਤਾਜਾ ਪਾਣੀ ਨੀ ਭਰਿਆ। ਵਿਰੀ ਇਕੱਠੇ ਬਈ ਕੇ ਰੋਟੀ ਖਾਂਗੇ।"

ਕਿਸ਼ਨ ਆਦਤ ਮੁਤਾਬਿਕ ਚਾਬੀ ਦਿੱਤੇ ਖਡੌਣੇ ਵਾਂਗ ਬਣ ਉਠ ਖੜਤਾ ਸੀ। ਤੋਲੀਆ ਮੋਢੇ ਤੇ ਸੁੱਟ ਉਸ ਤੇ ਖਾਲੀ ਘੜਾ ਟਿਕਾ ਕੇ ਉਹ ਉਡਦਾ ਗਿਆ ਸੀ ਖੂਹ ਵੱਲ ਨੂੰ " ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਾਣ ਦੀ ਦੇਰ ਸੀ ਕਿ ਸਰਪੰਚ ਰਾਧਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੀਲਾ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਮੌਕੇ ਦੀ ਤਾੜ ਵਿਚ ਹੀ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਕਾ ਟੁੱਟਿਆ ਸੀ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਘਰ ਹੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ। ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਸੀਲਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਲਾਡੀਏ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਆਏ ਨੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਲੈਣੀ ਸੀ।"

"ਉਹ ਅਜੇ ਤਾਂ ਘਰ ਹੈ ਨੀ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਜੇ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣਾ ਤਾਂ ਉਣੇ ਹੀ ਲਈ ਜਾਗ। ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਖੂਹ ਤੋਂ ਮੁੜਣ ਤੋਂ ਪੈਲਾ-ਪੈਲਾ। ਉਹ ਬੜਾ ਅੜ੍ਹਬ ਬੰਦਾ। ਜੇ ਅਤੀ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫਿਰੀ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਈ ਜਾਗ। ਉਨੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਈ ਦੇਣੀ, ਮਰਨ ਮਾਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਈ ਜਾਣਾ ਪਰ ਲਾੜੀਏ ਨੂੰ ਨੀ ਲਿਜਾਣ ਦੇਣਾ। ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਭਰਾ ਜੀ ਮੇਤੋਂ ਬਾਹਰੇ ਤਾਂ ਹੈ ਨੀ ਜੀ, ਮੈਂ ਜੇ ਗਲਾਈ ਦੇਣਾ ਉਨੂੰ ਮੰਨੀ ਜਾਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਿਕਰ ਮਤ ਕਰੋ ਤੁਸਾਂ ਜੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪੇ ਸਮਝਾਈ ਦਿੱਗੀ।" ਸ਼ੀਲਾ ਦੀ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੱਦ ਗਈ ਸੀ।

ਬਸ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਕੇ ਕਿਸ਼ਨ ਖੂਹੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜਦਾ, ਉਹ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਜਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਗਏ ਸਨ। ਕਿਸ਼ਨ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਲੈ ਕੇ ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਰਸੋਈ 'ਚ ਨਾ ਵੇਖਕੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ, ਘਰ ਦੇ ਪਿਛਵਾੜੇ ਸਾਰੇ ਲੱਭਿਆ। ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਹਾਕਾਂ ਮਾਰੀਆਂ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਭਰਜਾਈ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਭਰਜਾਈ ਤੂੰ ਰਾਧਾ ਤਾਂ ਨੀ ਦਿੱਖੀ।" ਸ਼ੀਲਾ ਨੇ ਟਕੇ ਜਿਹਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮਿਨੂੰ ਕੇ ਪਤਾ ਚਲੀ ਗਈ ਹੋਣੀ ਐ ਊਆ ਈ ਜੀਆ ਆਈ ਹੀ।"

ਕਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਪੋਤਾ-ਪੋਤਾ ਛਾਣ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਭਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਧਾ ਨੂੰ। ਕਈ ਦਿਨ ਕੁਝ ਖਾਧਾ ਨਾ ਪੀਤਾ। ਗੁੰਮ-ਸੁੰਮ ਸੁੰਨਵੈਟਾ ਬਣਿਆ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ 'ਚ