

ਅੱਠਵੀਂ ਦੀ ਬੋਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੋਈ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਜਵਾਇਨ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆ ਛੁੱਟੀਆਂ ਪੈ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਛੁੱਟੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਛਿਮਾਹੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿਚ ਲੰਘ ਗਏ ਸਨ। ਸਿਰਫ਼ ਜਨਵਰੀ ਤੇ ਫਰਵਰੀ ਮਸਾ ਦੇ ਕੁ ਮਹੀਨਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਚਿਆ ਸੀ। ਮੈਥੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਇੰਸ ਸਲੇਬਸ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਾਇਆ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਅੱਠਵੀਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸਕੂਲੇ ਬੁਲਾਉਂਦਾ। ਜਦੋਂਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਅਧਿਆਪਕ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ। ਮੈਂ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਲਗਭਗ ਦੇ ਕੁ ਘੰਟੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ। ਇਕੱਲਾ-ਇਕੱਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸਮਝਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਟਾਉਂਦਾ। ਫਿਰ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਜਾਂ ਲਿਖਤੀ ਟੈਸਟ ਲੈਂਦਾ। ਮਗਰੋਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਬਾਕੀ ਲੜਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਾਲੀਵਾਲ ਖੇਡਣ ਲੱਗਦਾ। ਇੰਜ ਸਾਇੰਸ ਵਰਗੇ ਔਖੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਣ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਰੀਅਤ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੰਘ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਬਾਕੀ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਮੈਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੜ੍ਹਨ, ਰੇਡੀਓ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ 'ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਉਰਦੂ ਸਰਵਿਸ" ਤੋਂ ਫਰਮਾਇਸੀ ਗੀਤ ਸੁਣਨ ਤੇ ਪਹਾੜਾ ਦੀ ਸੈਰ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਂਦਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਛਵੀ ਇਕ ਮਿਹਨਤੀ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਦਲਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਵੀ ਬਦਲਾਉ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।