ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਹੜੇ ਸਾਡੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਅਣਚਾਹਿਆ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।

ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਰਾਏ ਸਾਡੇ ਗਿਲੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੂੰ ਰਾਇ, ਗਿਲੇ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ (ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ) ਰਾਇ (Public Opinion) ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਰਲੇਖ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੁਗਲੀ ਦੀ ਥਾਂ "ਪਬਲਿਕ ਉਪੀਨਿਅਨ" ਆਖਣ ਨਾਲ ਉਹੋ ਕਿਰਿਆ ਜ਼ਰਾ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਚੁਗ਼ਲੀ ਆਖਿਆਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਟੀਆ ਕੰਮ ਸਮਝੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ "ਤੇਰਾ ਬੁੜ੍ਹਾ ਆਇਆ ਹੈ" ਦੀ ਥਾਂ "ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਆਏ ਹਨ" ਕਹਿ ਕੇ ਪਿਉ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਜੇਹਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕੋਈ ਗਿਲਾ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਗਿਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਹਾਂ ਏਨੇ ਪਰੀਪੂਰਣ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਗਿਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਾਡੇ ਗਿਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦਾ ਢੰਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖਦਾਇਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਧਾਰਣ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਾਧਾਰਣ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਭਾਵ-ਦਬਾਅ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਕਾਸ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਗਿਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੁਗਲੀ ਦੇ ਭਾਵ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰੰਤੂ ਜਿਸ ਕੋਲ ਗਿਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਚੁਗਲੀ ਦੀ ਤੁਹਮਤ ਲਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਸਾਡੇ ਗਿਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤਕ ਪੁਚਾ ਦੇਵੇ ਜਿਸ ਵਿਰੁੱਧ ਅਸਾਂ ਗਿਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਜੇਹੀ ਤੁਹਮਤ ਦੀ ਕਾਹਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਅਸਾਂ ਚੁਗਲਖੋਰ ਦਾ ਲੇਬਲ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਸਾਡੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਸੀ। ਅਸਾਂ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਨਿਕਟਵਰਤੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਜਾਂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਵਧੀਕੀ ਦਾ ਗਿਲਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਹੌਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਚੁਗਲਮੋਰ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਨਿਗੋਸੀਏਟਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨਿਕਟਵਰਤੀ ਵਿਚਲੀ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਸਦੀਵਤਾ ਲੋੜਦਾ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਅਸਾਂ ਗਿਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਦੋਂ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਡੀ ਮਿੱਤ੍ਰਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤ੍ਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉਸ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਸ ਸਨੇਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਪਰਗਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਚੁਗਲਖੋਰ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਏਨੀ ਛੇਤੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ?

ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਾਂ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦਾ ਗਿਲਾ ਉਸੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕੀਤਾ ? ਸਾਡਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਗਿਲਾ ਨਿਰੋਲ ਗਿਲਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ? ਇਹ ਚੁਗਲੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਹ ਗਿਲਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਰੁੱਧ ਅਸਾਂ ਗਿਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁਗਲੀ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਮਿੱਤ੍ਰ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਨਿਕਟਵਰਤੀ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਗਿਲਾ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰਦੇ ? ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਕਿ ਏਹੋ ਜਹੇ ਗਿਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ? ਕੀ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ