

ਜਲੰਧਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੇਤਰਫਲ ਪੱਖੋਂ ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰ ਭਾਵੇਂ ਓਨਾ ਹੀ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹੀ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸਨ ਉਥੇ ਇਕ ਹੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਦੁਆਬਾ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਿੱਥੇ ਸਾਡੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿਚ ਅੰਤਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਦੁਆਬੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਤਦਾਦ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਘੋਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਤਦਾਦ ਦਾ ਵਧਣਾ ਦੁਆਬੀ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਧਾਰ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਭੇਦ (ਸਬੰਧਤ, ਯੋਜਕ ਤੇ ਕਿਰਿਆ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਟਿਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਭੇਦ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਏਨਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ।
ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਭੰਡਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੁਆਬੀ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਢਾਅ ਲਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਡਿੰਕਲ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਹਰਿਆਣਵੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲੀ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਖਤਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਢਾਅ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅਸਰ ਦੁਆਬੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਆਵੇਗਾ। ਅਮੀਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਅਪਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਬਦ ਤਤਭਵ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਉਣਾ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਭੰਡਾਰ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤਤਭਵ ਦੀ ਥਾਂ ਤਤਸਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਪਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਾਂ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਦੁਆਬੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਦੁਆਬੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਦੁਆਬੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਭੰਡਾਰ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਏਨਾ ਖਤਰਾ ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਵਿਦਵਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤਤਸਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੀ ਅਪਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇਕ ਠੀਕ ਰੁਝਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਆਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਦੁਆਬੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ