ਭਾਸ਼ਾ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲੋਂ ਵਡੇਰੇ ਸਾਈਜ਼ ਵਿਚ ਚਲਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਭਾਸ਼ਾਈ ਅੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਰਮਾਇਆ ਅਤਿ ਅਲਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਨੁਕਤਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਸੰਬੰਧਤ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਕੌਮ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ, ਸਭਿਆਚਾਰ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਰੂਪ ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਉਪਲਬੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਇਕ ਸੀਮਤ ਦਾਇਰੇ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਬੋਲਚਾਲੀ ਰੂਪ ਤੱਕ ਮਹਿਦੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਡੇਵਿਡ ਕ੍ਰਿਸਟਨ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅੰਤਰਾਂ ਸਬੰਧੀ ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ। ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹਨ ਇਹ ਵੀ ਆਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਦੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਮੰਨੇ, ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨਾ ਸਮਝ ਸਕਣ। ਪਰ ਇਹ ਸਿਧਾਂਰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੰਦਾਰਿਨ ਤੇ ਕੈਨਟੋਲੀ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਬੋਲਣ ਦੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਪਰ ਉਹ ਲਿਖਤ ਦੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਚੀਨ ਵਿਚ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਲਿਖਤੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਮਝ ਗੋਚਰੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ।

ਪਰ ਜੇਕਰ ਗੌਰ ਨਾਲ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਧੁਨੀਆਂ, ਵਿਆਕਰਣਿਕ, ਰੂਪ ਵਾਕ ਅਰਥ ਆਦਿ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਾਲੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

ਇਕੋ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਜਦ ਮਹੱਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਦਵੀਂ ਇਖਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦ ਸਾਰੀਆਂ ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਫ੍ਰੈਂਚ, ਇਟਾਲੀਅਨ, ਸਪੈਨਿਸ਼, ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੁਣ ਉਹ ਮੁਕੰਮਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟਕਸਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਾ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਾਂ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਉਹ ਸੁਤੰਤਰ ਦੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਰਚਿਆ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 11ਵੀਂ ਈ. ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਕਿਆਲਮ ਤਾਮਿਲ ਦੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰ ਗਠਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਾੜੀ, ਡੋਗਰੀ, ਹਰਿਆਣਵੀ ਆਦਿ ਵੱਖਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬਣ ਜਾਣ