ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਠੇਠ (ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਸ਼ਾ) ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਵਿਗਾੜ ਕੇ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਡੋਗਰੀ ਵਿਚ 'ਉਦਾਸ' ਨੂੰ 'ਦੁਆਸ', 'ਦੀਵਾਲੀ' ਨੂੰ 'ਦਿਆਲੀ' ਅਤੇ 'ਤਕਲੀਫ' ਨੂੰ 'ਤਖਲੀਫ' ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਮੁਤਾਬਿਕ ਠੀਕ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਸੁਭਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸਦੀ ਨਿੱਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕੋ ਹੀ ਪੁਰਸ਼ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਕ ਭਾਂਤ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਹੀ ਪੁਰਸ਼ ਲੈਕਚਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਲੱਗ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ 'ਨਿੱਜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ' ਵਿਚ ਸਮਾਨਤਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅੰਤਰ ਗਠਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਅੰਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕੁ ਬਦਲੀਆਂ ਸੂਰਤਾਂ ਹੋਣ ਉਹ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਉਪਭਾਸ਼ਾ' 'ਭਾਸ਼ਾ' ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਿਕਲੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਣਵਿਗਿਆਨਕ ਹੈ, ਉਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਸਬੰਧਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਜਨਨੀ ਰੂਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਉਲਟ 'ਭਾਸ਼ਾ' ਅਤੇ 'ਉਪਭਾਸ਼ਾ' ਇਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੋਟੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਫੁਲਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੂਜੀਆਂ ਨਾਲ ਭੈਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।

ਅਜੋਕੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਇਕੋ ਟੱਬਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਹਕੂਮਤ (ਮਾਂ-ਪਿਓ) ਵੱਲ ਇਕ ਖਾਸ ਵਤੀਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਏਵੇਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧ 'ਅਮੀਰ ਘਰਾਂ' ਨਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਏਵੇਂ ਹੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਵਿਚੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਭੈਣਾਂ' ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤੇ 'ਗਰੀਬ ਘਰਾਂ' (ਘੱਟ ਉੱਨਤ ਇਲਾਕੇ) ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਣ ਉਹ ਇਕ ਪਾਸੇ ਪਈਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਰਾਜਸੀ ਪਦ ਤੇ ਬਿਰਾਜੀ 'ਅਮੀਰ ਭੈਣ' (ਕੇਂਦਰੀ ਠੇਠ ਬੋਲੀ) ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਤੱਥਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਸਦਕਾ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ 'ਗਰੀਬ' ਦਾ ਭਾਵ ਘੱਟ ਉੱਨਤ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਰਾਜਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਛੜੇ ਇਲਾਕੇ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਿਹੜੇ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲੋਂ