ਦੀ ਲਿਪੀ ਹੈ" ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਬਾਸਿਤ ਦੇ ਲਫ਼ਜਾ ਵਿਚ: "

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਨਸਲ ਗੁਰਮੁਖੀ ਰਸਮੂਲਬਤ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਜਾਨਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਆਪਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਰਸਮੂਲਖੂਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਅਰਬ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਰਸਮੁਲਖਤ ਦਾ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ ਜਿਹੜਾ ਉਰਦੂ ਰਸਮੂਲਖੂਤ ਵੀ ਏ ਸਾਨੂੰ ਉਰਦੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਂਦਾ ਏ ਤੇ ਵਾਹਗੇ ਪਾਰ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਐਨਾ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ ਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵੱਖ ਵਹੂਦ ਹੋਣ ਦਾ ਤਸੱਵਰ ਏ।"

(ਪਾਕ ਪੰਜਾਬੀ, ਪੰਨਾ-32)

ਅਸਲ ਵਿਚ ਮਸਲਾ ਇੱਥੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਹੀ ਹੈ। ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ ਅਰਬੀ ਰਸਮੂਲਖਤ ਵਿਚ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਰਬੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਲਿਪੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਅੱਖਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਨ। ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਇਸ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਲਗਾਮਾਤਰਾ ਲਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਵੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਢੁੱਕਵੀਂ ਲਿਪੀ ਹੈ।

ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੀਆਂ ਲਿਪੀਆਂ ਵੀ ਅਰਬੀ ਰਸਮੂਲਖੂਤ ਦਾ ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੇਖਕ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਰਬੀ/ਫ਼ਾਰਸੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਲਿਖਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਕਈ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਸਿੱਖ ਲਿਖਾਰੀ ਵੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਲਿਖਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। 'ਕਵਿਤਾ' ਮਾਸਿਕ ਪੱਤਰ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਕਵੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਲੱਗਣ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਉਤਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖਦਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਕਾਰ ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਅੱਜ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਦੀ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਹੀ ਛਪੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਫ਼ਾਰਸੀ/ਉਰਦੂ ਲਿਪੀ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਇੰਸਟਫਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀ ਇਕ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਉੱਘੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਿਸ ਲਹਿਜ਼ੇ ਨੂੰ ਠੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ। ਕੁਝ ਲੇਖਕ ਲਾਹੋਗੇ ਜਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਪਹਾਰੀ, ਮੁਲਤਾਨੀ ਆਦਿ ਵਿਚ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਹ ਟਕਸਾਲੀ ਭਾਵ ਸਟੈਂਡਰਡ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਸਰਾਇਕੀ, ਪੋਠੋਹਾਰੀ, ਲਹਿੰਦੀ, ਲਾਹੋਰੀ ਆਦਿ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਮਸਲਾ ਉਪ