Back ArrowLogo
Info
Profile

ਸਦਕਾ ਅੱਜ ਦਾ ਯੁੱਗ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਯੁੱਗ ਅਖਵਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ ਅਨੁਸਾਰ:

ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਭਾਵ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਆਧਾਰਿਤ ਜਨ- ਸਮੂਹ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਅਜਿਹੇ ਸਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਤਵ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਤਪਾਦ ਪ੍ਰਤਿ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਪ੍ਰਤਿ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਘੜਨ ਲਈ ਯਤਨ ਲਗਭਗ ਹਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਪਰ ਅਜੇ ਤਕ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਪਰ ਸਾਲ 1932 ਤਕ ਜੋ ਵੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਲੀਕੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਧੂਰੀਆਂ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਉਸ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਕ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਉਲੀਕੀ ਗਈ ਕਿ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ:

ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ, ਮਾਲ, ਸੇਵਾ ਜਾਂ ਲਹਿਰ ਦੀ ਛਪੀ ਹੋਈ ਲਿਖਤੀ, ਮੂੰਹੋਂ ਆਖੀ ਜਾਂ ਚਿਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਉਤਪਾਦਕ ਨੇ, ਆਪ ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਕੇ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਮੰਤਵ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ, ਵਰਤੋਂ, ਵੱਟਾ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋੜਤਾ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕੇ ।

ਜਨ-ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਜੋਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਉਤਪਾਦਨ/ਸੇਵਾ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਸਗੋਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਰੇਤਾ ਵਿਚਾਲੇ ਚੰਗੇਰੇ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਜਨਬੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਨੇੜਤਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਿਆਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਸਮਾਜੀ ਢਾਂਚਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਢਾਂਚਿਆਂ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਬਦਲਦੀ ਗਈ। 1948 ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮੰਡੀਕਰਣ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (AMA) ਨੇ ਜੋ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਉਲੀਕੀ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:

ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿਸੇ ਪਛਾਣੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਗ਼ੈਰ-ਨਿੱਜੀ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮੁਹਿੰਮ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਹੈ।"

ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੰਚਾਰ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਸੁਹਜ-ਮੁੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੂਚਨਾ ਮੁੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

56 / 155
Previous
Next