ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਇਕ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਿਆਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦਰਿਆ ਹਨ। ਪਹਿਲ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਘੱਟ ਸੀ। ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਿੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਨਿਰਬਾਹ ਹੋਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਹੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਦੂਜੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਂਚ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦਰਿਆਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਬਣਨ, ਆਵਾਜਾਈ, ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ, ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਪਾਸਾਰ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਵਸਣ ਦੀ ਰੁਚੀ, ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨਾਲ ਇਹ ਅੰਤਰ ਘਟੇ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋੜਾਂ ਕਾਰਨ ਇਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੂਜੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਲ ਆ-ਜਾ ਅਤੇ ਵੱਸ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਵਿਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਟਕਸਾਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਿੰਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਧੜਾ-ਧੜ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਪਭਾਸ਼ਾਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸੁੰਗੜ ਕੇ 'ਗਲੋਬਲ ਵਿਲੇਜ਼' ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਪਰ ਵੀ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਵਰਤਾਰੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚੋਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਭਕਨਾ ਤੋਂ ਵੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਾਕਿਫ਼ ਨਹੀਂ। ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਪਰੋਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪੱਖ ਉੱਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਖਾਣਾ, ਪਹਿਰਾਵਾ, ਮਕਾਨਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇ-ਨਾਤੇ ਆਦਿ। ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਵਰਤਾਰਾ ਨਹੀਂ। ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਹੀ ਤਬਦੀਲੀ ਮੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ:

"ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਲਕੜੇ ਜਿਹੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੱਖ ਸੱਚਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸੂਖਮ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੁੱਕਿ ਇਹ ਲੋੜਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਵੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਨ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਪਣਾ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।... ਕਈ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਭੇਦ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪ ਭੇਦ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਬੁਰਾ ਹੈ ਜਾਂ ਚੰਗਾ ਹੈ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਕੋਈ