ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ 5000 ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹਨ। ਕੁਝ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਸੈਂਕੜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੱਕ ਵੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਭੇਂਟ ਚੜ੍ਹ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰੇਕ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਲੋਪ ਹੈ ਰਹੀ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ (United Nation) ਵਲੋਂ ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਹੋਂਦਮਈ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਆਧਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ:-

1.ਅਲੋਪ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ:- ਪੁਰਾਤਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ

2.ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ:- ਜਦ ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਕੇਵਲ ਕੁਝ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਣ।

3. ਗੰਭੀਰ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ:- ਕੁਝ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਵੱਲੋਂ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਪਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਕਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

4. ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ: ਬੱਚੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਹੋਣ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।

5. ਸੀਮਿਤ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ:- ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵੱਜੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪਰ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਵੇ।

6. ਬਿਨਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ:-ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਬਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ।

ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਸਥਾਨਕ ਤੇ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਘਟੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ,ਉਥੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਖਤ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਕਟ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਸੀਮਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੂੰਜੇ ਲੱਗ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਸਮੁਦਾਇ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੂਆ ਵਿੱਚ ਹੀ 800 ਦੇ ਕਰੀਬ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ 80% ਕਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇਸੇ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।' Ethonologue (2005) ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 473 ਨੂੰ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।

ਭਾਸ਼ਾ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ, ਯੁੱਧ, ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਆਦਿ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜਸੀ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗਲਬੇ ਅਧੀਨ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਵੀ ਇੱਕ