Back ArrowLogo
Info
Profile

ਵਿਚ ਬੈਂਤਾਂ ਤੇ ਦੋਹੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ। ਆਪ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਰਚਨਾ 'ਆਬਯਾਤ ਬਾਹੂ' ਨਾ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਬਾਹੂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਸੂਫੀ ਮਤ ਦੇ ਸਦਾਚਾਰਕ ਤੇ ਨੈਤਿਕ ਪੱਖ ਉੱਤੇ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਜਹਬੀ ਦਿਖਾਵਿਆਂ ਤੇ ਭੇਖਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਖਦਾ ਹੈ:

ਜੇ ਰੱਬ ਮਿਲਦਾ ਜੰਗਲ ਭੰਵਿਆਂ, ਮਿਲਦਾ ਗਊਆਂ ਵੱਛੀਆਂ ਹੂ।

ਜੇ ਰੱਬ ਮਿਲਦਾ ਵਾਲ ਵਧਾਇਆ, ਮਿਲਦਾ ਭੇਡਾਂ ਸਸੀਆਂ ਹੂ।

ਜੇ ਰੱਬ ਮਿਲਦਾ ਤੀਰਥ ਨ੍ਹਾਤਿਆਂ, ਮਿਲਦਾ ਡਡੂਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਹੂ।

ਬਾਹੂ ਰੱਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ, ਨੀਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਛੀਆਂ ਹੂ।

ਮੰਦਰਾਂ ਤੇ ਮਸੀਤਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੱਬ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਰਾਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਨਿੱਕਾ, ਮੇਰੀ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਪੰਡਤਾਂ ਤੇ ਮੁਲਾਣਿਆਂ ਪਾਸੋਂ ਛੁਪ ਛੁਪ ਕੇ ਚੋਰੀ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ :

ਮਜ਼੍ਹਬਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉਚੇ, ਰਾਹ ਰਥਾਨੀ ਮੋਰੀ ਹੂ।

ਪੰਡਤਾਂ ਤੇ ਮਲਵਾਣਿਆਂ ਕੋਲੋਂ, ਛਪ ਛਪ ਲੰਘਦੇ ਚੋਰੀ ਹੂ।

ਅੱਡੀਆਂ ਮਾਰਨ ਤੇ ਕਰਨ ਬਖੇੜੇ, ਦਰਦ-ਮੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਘੋੜੀਂ ਹੂ।

ਬਾਹੂ ਚਲ ਉਥਾਈਂ ਵੱਸੀਏ, ਜਿਥੇ ਦਾਵਾ ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰੀਂ ਹੂ।

ਝੰਗ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਉੱਤੇ ਲਹਿੰਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ । ਬਾਹੂ ਕਰਮ- ਕਾਂਡ , ਸ਼ਰ੍ਹਾ, ਨਰਕ-ਸੁਰਗ, ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਕੇਵਲ ਰੱਬੀ ਮੇਲ ਦਾ ਇੱਛਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਝੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਰਸ਼ਦ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੋਈ :

ਅਲਫ ਅੱਲਾ ਚੰਬੇ ਦੀ ਬੂਟੀ, ਮੁਰਸ਼ਦ ਮੇਰੇ ਮਨ ਲਾਈ ਹੂ ।

ਨਫ਼ੀ ਇਬਾਦਤ ਦਾ ਪਾਣੀ ਮਿਲਿਆ, ਹਰ ਰੰਗੇ ਹਰ ਜਾਈ ਹੂ।

ਅੰਦਰ ਬੂਟੀ ਮੁਸ਼ਕ ਮਚਾਇਆ, ਜਾਂ ਫੁਲਣ ਤੇ ਆਈ ਹੂ ।

ਜੀਵੇ ਮੁਰਸ਼ਦ ਕਾਮਿਲ ਬਾਹੂ, ਜੈਂ ਇਹ ਬੂਟੀ ਲਾਈ ਹੂ ।

ਅਤੇ ਸ਼ਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਜਾਂ ਜਾਤ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਰੱਬ ਨਾਲ ਮੇਲ ਲੋਚਦਾ ਹੈ :

ਨਾ ਮੈਂ ਹਿੰਦੂ ਨਾ ਮੈਂ ਮੁਸਲਮ, ਨਾ ਮੈਂ ਮੁਲਾਂ ਕਾਜ਼ੀ ਹੂ।

ਨਾ ਦਿਲ ਦੋਜ਼ਖ ਮੰਗੇ ਮੇਰਾ, ਨਾ ਸ਼ੋਕ ਬਹਿਸ਼ਤੀ ਰਾਜ਼ੀ ਹੂ।

ਬਾਝ ਵਸਾਲ ਰੱਬ ਦੇ ਬਾਹੂ, ਹੋਰ ਝੂਠੀ ਹਭ ਬਾਜ਼ੀ ਹੂ ।

ਤੇ ਨਾ ਉਥੇ ਕੁਫਰ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ, ਨਾ ਉਥੇ ਮੌਤ ਹਯਾਤੀ ਹੂ।

ਨਾ ਉਥੇ ਮਸ਼ਰਕ ਨਾ ਉਥੇ ਮਗਰਥ, ਨਾ ਉਥੇ ਦਿਹੁੰ ਤੇ ਰਾਤੀਂ ਹੂ।

ਸ਼ਾਹ ਰਗ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੁਣੀਂਦਾ, ਬਾਹੂ ਪਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਝਾਤੀ ਹੂ ।

ਦਿਖਾਵੇ ਜਾਂ ਉਪਰੋਂ ਕਲਮਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਹਲੂਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਬਾਹੂ ਆਖਦਾ ਹੈ :

ਜੋ- ਫਬਾਨੀ ਕਲਮਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਦਿਲ ਦਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਕੋਈ ਹੂ।

ਦਿਲ ਦਾ ਕਲਮਾ ਆਸ਼ਕ ਪੜ੍ਹਦੇ, ਕੀ ਜਾਨਣ ਯਾਰ ਗਲੋਈ ਹੂ।

ਜਾਂ

ਪੇ-ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਇਲਮ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਆਲਮ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਹੂ।

ਇਕ ਹਰਫ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਨਾ ਪੜ੍ਹ ਜਾਣਨ, ਭੁਲੇ ਫਿਰਨ ਵਿਚਾਰੇ ਹੂ।

ਬਾਹੂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਰੱਬ ਦੀ ਪਛਾਣ ਆ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ :

ਜੀਮ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹੁ ਅਲਫ ਥੀਂ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਕੁਰਾਨ ਨਾ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੂ ।

64 / 93
Previous
Next