

੫੦. ਸੁਮੇਰ ਤੇ ਅਚਲ ਪਰ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਗੋਸਟ
ਸਵਾਲਾਖੁ ਪਰਬਤੁ ਲੰਘਿ ਅਗੈ ਸੁਮੇਰ ਜਾਇ ਚੜਿਆ, ਜਹਾਂ ਮਹਾਂਦੇਵ ਕਾ ਅਸਥਾਨੁ ਥਾ"। ਤਬ ਆਗੈ ਮਹਾਦੇਓ, ਅਤੇ ਗੋਰਖ ਨਾਥ, ਅਤੇ ਭਰਥਰੀ, ਅਤੇ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਚਰਪਟੁ ਬੈਠੇ ਥੇ। ਤਬ ਬਾਬੈ ਜਾਇ 'ਆਦੇਸੁ! ਆਦੇਸੁ।' ਕੀਤਾ। ਬਾਬਾ ਬੈਠਿ ਗਇਆ। ਤਦਹੂੰ ਸਿਧਾਂ ਡਿਬੀ ਦਿਤੀ, ਤਾਂ ਆਖਿਓਨੈ: 'ਜਾਹਿ ਜੀ ਭਰ ਲੇਆਉ ਕਲਜੁਗੁ ਕੈ ਬਾਲਕੇ।' ਤਦਹੂੰ ਬਾਬਾ ਡਿਬੀ ਭਰਣਿ" ਗਇਆ। ਜਾ ਪਾਣੀ" ਵਿਚਿ ਪਾਏ, ਤਾਂ ਹੀਰੇ ਮੋਤੀ ਵਿਚਿ ਲਗੈ ਪਵਣਿ। ਤਬ ਗੁਰੂ ਬਾਬੈ ਡਿਬੀ ਧਰਤੀ ਨਾਲਿ ਮਾਰੀ, ਤਬ ਠੀਕਰੀਆਂ ਹੋਇ ਗਈਆਂ: ਤਦਹੂੰ ਬਾਬੇ ਠੀਕਰੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ, ਜੋੜਿ ਕੇ ਸਲੋਕ ਦਿਤਾ।
ਸਲੋਕ ਭੰਨੈ ਘੜੇ ਸਵਾਰੇ ਸੋਇ॥
ਨਾਨਕ ਸਚਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ॥੧॥
੧. ਮਾਰਤੰਡ ਤੋਂ ਅਗੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਰ 'ਅਮਰਨਾਥ' ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਵਾਲਾਖ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੈਲਾਸ ਵਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਪਰਬਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੋਨਾ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਸੁਮੇਰ ਦਾ ਇਸਾਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜ ਵਲ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਬੀ ਕੈਲਾਸ ਪਾਸ ਹੈ, ਇਹ ਬੇਧੀਆਂ ਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋਗੀ ਯਾ ਸਿੱਧ ਏਥੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਆਏ ਕਿਸੇ ਪੁਰਬ ਪਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਕੈਲਾਸ਼ ਸਿਵਾਂ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਕਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
੨. ਮਹਾਂ ਦੇਉ ਕਿਸੇ ਜੋਗੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਮੁਰਾਦ ਨਹੀਂ। ਅਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਮਹਾਂ ਦੇਉ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ 'ਈਸ਼ਰ' ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਈਸ਼ਰ ਪਦ 'ਮਹਾਂ' ਦੇਉ ਵਾਸਤੇ ਭੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
੩. ਗਾਲਬਨ ਮੁਰਾਦ ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਭਰਕੇ ਲੈ ਆਉਣ ਦੀ ਹੈ।
੪. ਗਾਲਬਨ ਮੁਰਾਦ ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਭਰਕੇ ਲੈ ਆਉਣ ਦੀ ਹੈ।
੫. ਗਾਲਬਨ ਮੁਰਾਦ ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਭਰਕੇ ਲੈ ਆਉਣ ਦੀ ਹੈ।
੬. ਇਹ ਸਲੋਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ `ਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸੋ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।