ਅਜਨਾਲੇ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ
ਸੋ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਪੁਰਾਣੀ,
ਜਦ ਇਹ ਕਾਰੇ ਹੋਏ ਅੱਵਲੇ ।
ਜਦ ਸੀ ਦੇਸ਼ ਮੇਰੇ ਦੀ ਗੈਰਤ,
ਗੋਰੇ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ।
ਚੜ੍ਹਦੇ ਜੋਬਨ ਉੱਤੇ ਹੈਸੀ,
ਜਦੋਂ ਗੁਲਾਮੀ ਖ਼ਸਮਾਂ ਖਾਣੀ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਣਾ ਵੀ,
ਮੌਤ ਨਾਲ ਸੀ ਜੱਫੀ ਪਾਣੀ ।
ਫੁੱਲ ਫ਼ਰੰਗੀ ਦੀ ਸੋਭਾ ਦਾ,
ਬਾਗ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਟਹਿਕ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਭਾਰਤ ਦਾ ਸ੍ਵੈ-ਮਾਨ ਵਿਚਾਰਾ,
ਪਾਣੀ ਹੱਥੋਂ' ਸਹਿਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ।
ਬੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ ਦੇਸ਼ ਮੇਰੇ ਦਾ,
ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਫਾਨੂਸ ਪੁਰਾਣਾ ।
ਇੰਜ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਇਸ ਬੁੱਢੜੇ ਦਾ
ਦੀਵਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਸੇ ਜਗਾਣਾ ।
ਸੁੱਤੀ ਗੈਰਤ ਉੱਤੇ ਚੋਰਾਂ,
ਧੂੜ ਛੱਡੀ ਕਬਰਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ।
