چڑھِآ سال چھِتالیواں سںگراماں والا
جیکن جھّکھڑ رات نُوں بُوهے کھڑکاوے ۔
سُتے هواے ساگراں نے اّگ اُچھالی
کںبی دھرتی, هِّل گاے اںبر دے پاوے ۔
راجا ٹراونکور دا وّڈا هںکاری,
جو جی آوے نِت هی پھُرمان چڑھاوے ۔
کھےتاں وِچوں اُگدی پر بھُّکھ-بیماری,
بےرُزگاری جِاُوںدِآں دی رّت سُکاوے ۔
بنّھ سبر دا ٹُّٹِآ تے هوشاں آایآں
گھر گھر کامےں بَےٹھ کے پاے کرن وِچاراں ۔
کد تّک کردے رهِنگے هاکم من-آایآں,
کد تّک هاُکے بھردیآں رهِسن مُٹِآراں ۔
"رُّکھاں چھاوےں بَےٹھِآں نا مںزل مُّکے
چُپ کیتِآں هانیاُں نا هون گُزارے ۔
آاُ مُکاایاے چںدری رجواڑا-شاهی,
آاُ وِکھاایاے هاکماں نُوں هّتھ کرارے ۔
چھندے جِچر جبر دے نهیں بّدل کالے,
رَوشن هو نهیں سکدے آساں دے تارے ۔
کر نهیں سکدی زِںدگی ِاه هور ترّکی,
راه وِچوں جے کّٹدے نهیں پّتھر بھارے ۔
هار گاے هاں چُکدے سرکاری چھّٹاں,
بهُت کیتیآں هاکماں دیآں نِت وگاراں ۔
هاریآں هوایآں هِںمتاں جاں اُٹھ کھلوایآں,
لايا مّتھا ےودھِآں پھِر نال پهاڑاں ۔
وےکھ واپری راج وِچ ِاه گّل نِآری,
راما سُآمی مںتری گُّسے وِچ آيا ۔
"کِهڑا جو سرکار نال آ مّتھا لاوے,
کِهڑا, جِس نے راج وِچ هَے شور مچايا ۔"
جھٹ پٹ تاراں کھڑکیآں تے هوای تِآری,
"باگی مار مُکا دِاُ," راجے پھُرمايا ۔
چڑھ پاے بڑھکاں ماردے اپھسر سرکاری,
شےر جِوےں جھِںگاڑدا بھُّکھا تِرهايا ۔
'وِآلر-پنُّوپڑا' ساگر دے کںڈھے
گھُّگ-وسںدے چِراں توں دو نگر بھارے ۔
راهیں دھُوڑاں اُڈااُںدیآں آ گایآں جیپاں,
پھِرنی لاگے پهُںچ گاے اپھسر هںکارے ۔
جھُّگیآں لاگے کھڑے سن کُجھ نّڈھے ناراں,
وےکھ اُنھاں نُوں اپھسراں هتھِآر سںبھالے ۔
لےٹ گاے پر دھرت تے مزدُور هٹھیلے,
نا بھورا وی گھابرے, اُه انکھاں والے ۔
اّگے ودھن لگ پاے, اُه وار بچااُںدے,
پهُںچے آکھر سُوربیر وَےری دے نےڑے ۔
وےکھ هَوںسلے پُلسیاے پَےراں توں هِّلے,
هّتھو هّتھی لّگ پاے جاں هون نبےڑے ۔
ِاک در اّگ ورھااُںدیآں پایآں بںدُوکاں,
ِاک در ٹّکر لَے رهے پر بے-هتھِآرے ۔
دھاڑ پُلس دی وِچ سن پُورے پںتالی
سارے مُّکے رهِ گاے بس پںج-پِآرے ۔
اُهناں پںجاں بھّج کے هی جان بچاای,
جا کے شهِر دیوان نُوں سبھ هال سُنايا ۔
خترا هويا راج نُوں, پَے گای دُهاای,
پھَوج پُلس دا پِںڈ تے پھِر کٹک چڑھايا ۔
پهُںچے هّتھیں نںگیآں پھڑ کے سںگیناں,
جِهڑے آاے ساهمنے سبھ مار مُکااے ۔
ِاک سَو سّٹھ پِآریآں جِںداں تڑپھاایآں,
چھنّاں-ڈھارے ِاک وّڈھِاُں ساڑ گوااے ۔
پرجا دے رکھوالِآں پھڑ آپ مُآتے,
گھُّگ-وسےںدے پِںڈ نُوں کیتا ڈھهِ ڈھےری ۔
گلیآں بھاں بھاں کردیآں, سُنسان چُپھےرے,
جھُلی اتِآچار دی ِاک لال هنےری ۔
چھّڈ گھراں نُوں تُر گاے بّچے تے بُّڈھے,
لَے کے جاناں وِآلار نّگر نُوں دھااے ۔
تِنّ پاسے اُس پِںڈ دے پانی هی پانی,
چَوتھی گُٹھوں راه ِاک اںدر نُوں آاے ۔
ڈھلِآ سُورج, چمک پاے اںبر دے تارے,
پھَوج پُلس نے پِںڈ نُوں آ پايا گھےرا ۔
آکھن جیاُںدا ِاک وی هُن جان نهیں دےنا,
آن مّلِآ بُّچڑاں نے چار چُپھےرا ۔
چّلن لّگی رات نُوں انّھے-واه گولی,
نال کڑاکے کںبدی پای دھرتی ساری ۔
هاکم پاے سی کھےڈدے لهُو-رّتی هولی,
ڈِّگن لّگے سُورمےں پھِر وارو واری ۔
اںت پِںڈ دے واسیآں ِاه متا پکايا,
رات اّج دی جاپدی ساڈے تے بھاری ۔
جِهڑے نِکل سکدے, اُه نِکل جااُ,
باکی کریاے ٹاکرا, ِاه گّل نِتاری ۔
دو سَو پِچھے رهِ گاے, انکھیلے سُورے,
باکی تر کے لںگھ گاے پھِر ڈھاب ڈُوںگھےری ۔
کردے رهے اُه ٹاکرا, بچناں دے پُورے,
رّکھے اُّچے هَوںسلے نا ڈھاهی ڈھےری ۔
دِن چڑھِآ تے پھَوج نے پھِر کر کے هّلا,
مار مُکااے سُورمےں ےودھے انکھیلے ۔
هّکاں کھاتر دُولِآں سی بازی لاای,
پا گاے اںت شهیدیآں اُه بیر-هٹھیلے ۔
لهِںدی گُٹھے, پِںڈ دی بِرچھاں دی چھاوےں,
اّج تّک وی پای اے هّڈیآں دی ڈھےری ۔
جبر-سِدک دی جںگ سی ِاس تھاں تے هوای,
ِاس تھاں دھرتی بےٹِآں سُوهی رّت کےری ۔
سُّچا کھُونّ بهادراں دا جِتھے ڈُّلھے,
اُتھوں آکھر کھِڑدیآں نے سّچ بهاراں ۔
ِاک چِنگ 'چوں اُّچیآں هُںدیآں نے لاٹاں,
ِاک ٹےپے 'چوں مهِکدے نے پھُل هزاراں ۔
کر کر هیلے تُر گاے لّکھاں هتِآرے,
چال سمےں دی کِستراں پر روکی جاوے ۔
سںگیناں دی نوک تے پلدی سچِآای,
راتاں چیر هنےریآں, سرگھی مُسکاوے ۔
