ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀਆਂ
ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਲੋਕ ਦੋਹੇ ਹਨ ਜੋ ਅਕਸਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹਾਂ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਕੱਠਾਂ ਵਰਗੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੋਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਗੱਭਰੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸਕੇ-ਸਬੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਹਾਸਾ-ਮਜ਼ਾਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਬੋਲੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਾੜੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੁਣ ਵੇ ਮੁੰਡਿਆ ਜੈਕਟ ਵਾਲਿਆ,
ਜੈਕਟ ਲੱਗੇ ਪਿਆਰੀ।
ਇੱਕ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਲਾ ਲਵਾਂ ਦੋਸਤੀ,
ਇੱਕ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਯਾਰੀ।
ਤੇਰੀ ਜੈਕਟ ਨੇ ਪੱਟ ਤੀ ਕੁੜੀ ਕੁਵਾਰੀ।
ਵੇ ਤੇਰੀ ਜੈਕਟ ਨੇ...
ਆ ਵੇ ਯਾਰਾ ਜਾ ਵੇ ਯਾਰਾ,
ਤੇਰੀਆਂ ਉਡੀਕਾਂ ਬੜੀਆਂ।
ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੇਰਾ ਦੀਦਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ,
ਅੱਖੀਆਂ ਉਡੀਕਣ ਖੜ੍ਹੀਆਂ।
ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਹੋ ਗਈ,
ਅੱਖਾਂ ਜਦ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ।
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਗਈ,
ਹੁਣ ਤੇ ਛੱਡਦੇ ਅੜੀਆਂ।
ਆਇਆ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨਾ ਪਿਆਰਾ,
ਘਟਾ ਕਾਲੀਆਂ ਛਾਈਆਂ।
ਰਲ ਮਿਲ ਸਈਆਂ ਪਾਵਣ ਗਿੱਧੇ,
ਪੀਘਾਂ ਪਿੱਪਲੀਂ ਪਾਈਆਂ।
ਮੋਰ, ਪਪੀਹੇ, ਕੋਇਲਾਂ ਕੂਕਣ,
ਯਾਦਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਆਈਆਂ।
ਤੂੰ ਟਕਿਆਂ ਦਾ ਲੋਭੀ ਹੋ ਗਿਆ,
ਕਦਰਾਂ ਸਭ ਭੁਲਾਈਆਂ।
ਤੂੰ ਹੱਸਦੀ ਦਿਲ ਰਾਜ਼ੀ ਮੇਰਾ,
ਲੱਗਦੇ ਬੋਲ ਪਿਆਰੇ।
ਜਾਨ ਭੌਰ ਦੀ ਲੈ ਲਈ ਮੁੱਠੀ ਵਿੱਚ,
ਤੈਂ ਲੰਮੀਏ ਮੁਟਿਆਰੇ।
ਆ ਕਿਧਰੇ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀਏ,
ਬਹਿ ਕੇ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ।
ਹੁਬਕੀਂ ਰੋਣ ਖੜ੍ਹੇ,
ਤੇਰੇ ਹਿਜਰ ਦੇ ਮਾਰੇ।
ਲੈ ਦਿਉਰਾ ਤੈਨੂੰ ਅੱਡ ਕਰਦਾਂ,
ਦੇ ਕੇ ਸੇਰ ਪੰਜੀਰੀ।
ਤੂੰ ਅੱਡ ਹੋ ਗਿਆ ਵੇ,
ਮੇਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸੀਰੀ।
ਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨੱਚੀ ਜੱਟੀ,
ਨੱਚੀ ਲਲਕਾਰ ਕੇ,
ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਨੱਚੀ ਅੱਡੀ ਮਾਰ ਕੇ।
ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ….
ਊਠਾਂ ਵਾਲ਼ਿਓ ਵੇ,
ਊਠ ਲੱਦੇ ਨੇ ਬਠਿੰਡੇ ਨੂੰ।
ਟੈਰੀਕਾਟ ਲਿਆਦੇ ਵੇ,
ਖੱਦਰ ਖਾਂਦਾ ਪਿੰਡੇ ਨੂੰ।
ਲੰਮੀ ਧੌਣ ਤੇ ਸਜੇ ਤਵੀਤੀ,
ਮਧਰੀ ਧੌਣ ਤੇ ਵਾਲੇ।
ਰੋਟੀ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਪਈ ਖੇਤ ਨੂੰ,
ਦਿਉਰ ਮੱਝੀਆਂ ਚਾਰੇ।
ਆਉਂਦੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਜੀ ਨੀ ਭਾਬੀਏ,
ਜਾਂਦੀ ਨੂੰ ਅੱਖੀਆਂ ਮਾਰੇ।
ਟੁੱਟ ਪੈਣਾ ਵਿਗੜ ਗਿਆ,
ਬਿਨ ਮੁਕਲਾਈਆਂ ਭਾਲੇ।
ਮੋਗੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਕਾਲਜ,
ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ ਕੰਤ ਹਮਾਰਾ।
ਕੰਤ ਮੇਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਨਾਂ ਆਵੇ,
ਬਈ ਕੰਤ ਮੇਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਨਾਂ ਆਵੇ,
ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਲਲਕਾਰਾ।
ਟਿਊਸ਼ਨ ਰੱਖ ਲੈ ਵੇ,
ਪਤਲੀ ਨਾਰ ਦਿਆ ਯਾਰਾ।
ਟਿਊਸ਼ਨ ਰੱਖ ਲੈ ਵੇ…
ਟੱਲੀਆਂ ਟੱਲੀਆਂ ਟੱਲੀਆਂ,
ਸਾਨੂੰ ਦੇਖ ਲੋ ਭੈਣੋ,
ਅਸੀਂ ਨੱਚ ਚੱਲੀਆਂ।
ਸਾਨੂੰ ਦੇਖ ਲੋ ……
ਝੋਨੇ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਨਾ ਵਿਆਹੀਂ ਮੇਰੇ ਬਾਬਲਾ,
ਉਹ ਤਾਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗੁੱਛੀਆਂ ਫੜਾ ਦੇਣਗੇ,
ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਝੋਨਾ ਲਾਉਣ ਲਾ ਦੇਣਗੇ।
ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਝੋਨਾ …
ਆ ਦਿਓਰਾ ਆਪਾਂ ਹਾੜ੍ਹੀ ਵੱਢੀਏ,
ਲਾ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਪਾਸਾ,
ਝਿੜਕਿਆ ਭਾਬੋ ਦਾ,
ਫਿਰਦਾ ਦਿਓਰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ।