ਤੁਸੀਂ ਟੱਟੀ ਉਹਲਿਓਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹੋ । ਕਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰ ਕੇ ਤੁਸਾਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਤੇ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਗੱਜ ਵੱਜ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਮਹੀਨੇ ਮੈਂ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਖੋਭੇ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਰਿਹਾ ਤੇ ਟੱਟੂ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨੇ ਕੰਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਕਦੀ ਟੱਪਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਹਰ ਵਕਤ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜਦਾ ਝਗੜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਸਾਮੀ ਨੇ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ- ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਾਣਦਾ ਏ; ਮੈਂ ਬੜਾ ਸਿੱਧਾ ਈ । ਐਵੇਂ ਟਪਲਾ ਲੱਗ ਜਾਏ ਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਭ ਗੱਲ ਤੇਰੇ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਏ।

ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਸਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੇ ਨਾਂ ਥੱਲੇ ਛਾਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਇਆ ਕਹਿ ਦਿਆਂਗੇ ਕਿ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਛਪ ਗਿਆ। ਜੇ ਬਹੁਤਾ ਹੀ ਟਪੂੰ ਟਪੂੰ ਕਰੂ ਤਾਂ ਅਸਲ ਸਾੜ ਸੁੱਟਾਂਗੇ। ਇਹ ਤਾਂ ਗੱਲ ਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।

ਅਚਲਾ ਬ੍ਰਹਮੂ ਸਮਾਜੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਮ ਚਰਨ ਬਾਬੂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਕਾ ਕੇ ਖੁਆਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਹਾਲੀ ਕੁਝ ਜੁਆਬ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, 'ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਰਸੋਈ ਬਣਾ ਕੇ ਖੁਵਾਣੀ ਹੀ ਪਵੇਗੀ। ਏਸ ਬੁੱਢੇ ਤਾਏ ਨੂੰ ਤੂੰ ਅੱਜ ਟਰਕਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਪੁੱਤਰੀ।'

ਰਾਣੀ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਬਹੁਤ ਟਰ-ਟਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ਨਿਰਬਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਟੁਰਦਾ। ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਅਰਦਾਸੇ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਹੇ ਗੁਰੂ ਕੋਈ ਟਾਹਣ ਨਿਵਾ। ਉਸ ਪਰ ਗੁਰੂ ਨੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ । ਇਕ ਅਮੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਹਿਮ ਆਇਆ: ਉਸਨੇ ਰੁਪਯਾ ਖ਼ਰਚ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਯਾ!

ਨਵਾਬ ਨੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ (ਨਵਾਬ ਦੇ ਪਿਤਾ) ਨੂੰ ਜਾਦੂਆਂ ਟੂਣਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਪਰ ਓਹ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਅਖੀਰ ਨਵਾਬ ਨੇ ਪੈਂਤੜਾ ਬਦਲਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਟਾਹਲਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਝਟ ਮੰਨ ਲਿਆ ਤੇ ਜਾਦੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਈ।

ਨੰਦੋ ਬਚਨੋ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਸੀ । ਸ਼ਾਇਦ ਵਿੰਗ ਵੱਲ ਪਾ ਕੇ ਜੇ ਪ੍ਰਸਿੰਨੀ ਪੁੱਛਦੀ, ਤਦ ਉਹ ਦੱਸ ਹੀ ਦੇਂਦੀ। ਪਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੂੰਮ ਕੇ ਪੁੱਛੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦੌੜ ਵੱਟ ਗਈ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੰਨੀ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਪ੍ਰਸਿੰਨੀ ਗੱਲ ਨਿਤਾਰਣ ਤੇ ਤੁਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਬਈ ਰਾਜੂ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰਾ ਟਿੱਲ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੰਮ ਨੇਪਰੇ ਨਾ ਚੜ੍ਹ ਸਕਿਆ।

ਅੱਜ ਹੋਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਰ ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਉੱਤੇ ਫ਼ਸਾਦਾਂ ਦਾ ਹੀ ਕਿੱਸਾ ਸੀ, ਬਾਕੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਸਦਾ ਲਈ ਖ਼ਤਮ ਹੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਚਹਿਲ ਪਹਿਲ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਜਦ ਬੂਟੇ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਟੀਸ ਜਿਹੀ ਵੱਜੀ।